Położenie

Gmina Barczewo położona jest w środkowo-wschodniej części województwa warmińsko-mazurskiego i należy do powiatu olsztyńskiego. Siedzibą gminy jest Barczewo – jedno z najstarszych miast historycznej Warmii, położone około 16 km od Olsztyna.

Położenie w sercu Warmii oraz bliskość stolicy regionu sprawiają, że gmina jest atrakcyjnym miejscem do życia, prowadzenia działalności gospodarczej i wypoczynku. Graniczy z gminami: Biskupiec, Dźwierzuty, Jeziorany, Dywity i Purda.

Gmina zajmuje powierzchnię około 320 km². Około 10 tys. ha stanowią lasy, a blisko 5% powierzchni zajmują jeziora. Urozmaicony krajobraz ukształtowany przez ostatnie zlodowacenie tworzą wzgórza morenowe, doliny, rozległe kompleksy leśne oraz liczne jeziora i rzeki. Znaczna część obszaru objęta jest różnymi formami ochrony przyrody, co pozwala zachować jego wyjątkowe walory przyrodnicze i krajobrazowe.

Przez teren gminy przepływają rzeki Pisa Warmińska i Kiermas. Wśród największych jezior znajdują się Dadaj, Wadąg, Pisz, Dobrąg, Umląg, Tumiańskie i Kierzlińskie, które stwarzają doskonałe warunki do wypoczynku, rekreacji, turystyki wodnej oraz wędkarstwa.

Jednym z największych atutów gminy jest dogodne położenie komunikacyjne. Przez jej teren przebiega droga krajowa nr 16, zapewniająca sprawne połączenie z Olsztynem oraz wschodnią częścią województwa. Barczewo posiada również połączenia drogowe z Jezioranami, Dobrym Miastem, Lidzbarkiem Warmińskim i Bartoszycami. Ważnym elementem infrastruktury transportowej jest także linia kolejowa przebiegająca przez miasto.

Według stanu na 31 grudnia 2025 roku Gminę Barczewo zamieszkiwało 17 205 mieszkańców. W jej skład wchodzi miasto Barczewo oraz 32 sołectwa obejmujące 56 miejscowości.

Barczewo, będące siedzibą gminy, to miasto o ponad 660-letniej historii, którego początki sięgają XIV wieku. Zachowany średniowieczny układ urbanistyczny, zabytkowe świątynie oraz liczne obiekty historyczne świadczą o bogatym dziedzictwie kulturowym miasta. Współczesne Barczewo obejmuje trzy osiedla: Stare Miasto, Nowe Miasto oraz Osiedle Domków Jednorodzinnych. Ciekawostką jest fakt, że pierwotna lokacja miasta znajdowała się około dwóch kilometrów od obecnego centrum.